طرح امانت بینکتابخانهای و طرح امین
با توجه به گسترش روزافزون منابع علمی و تخصصی و محدودیت هر کتابخانه در گردآوری تمامی منابع مورد نیاز کاربران، همکاری و اشتراک منابع میان کتابخانهها یکی از راهکارهای مهم برای توسعه دسترسی به اطلاعات علمی و پژوهشی است. امانت بینکتابخانهای خدمتی است که به کتابخانهها امکان میدهد منابع مورد نیاز کاربران خود را که در مجموعه آنها موجود نیست، از سایر کتابخانههای همکار تأمین کنند و برای مدت مشخص در اختیار کاربر قرار دهند یا در مواردی، تصویر بخشی از منبع مورد نیاز را دریافت کنند.
طرح امین:
طرح امین (امانت بینکتابخانهها) یکی از سازوکارهای همکاری و اشتراک منابع میان کتابخانههای دانشگاهی، پژوهشی و تخصصی کشور است. در این طرح، کتابخانه عضو میتواند در صورتی که منبع مورد نیاز کاربر در مجموعه خود موجود نباشد، آن را از یکی از کتابخانههای عضو دیگر درخواست کند. بنابراین، کاربر از طریق کتابخانه محل عضویت خود به منابعی دسترسی پیدا میکند که بهصورت مستقیم در مجموعه آن کتابخانه موجود نیستند.
پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) در شکلگیری و هماهنگی طرح امین نقش داشته است و این طرح از سال ۱۳۷۹ بهعنوان یکی از برنامههای اشتراک منابع و دسترسی غیرمستقیم به منابع کتابخانهای به اجرا درآمده است.
در سازوکار طرح، درخواست توسط کاربر به کتابخانه عضو ارائه میشود. کتابخانه پس از بررسی مجموعه خود، در صورت نبود منبع، درخواست را برای یکی از کتابخانههای عضو دارای منبع ارسال میکند. منبع میتواند در قالب امانت کتاب یا، با توجه به نوع مدرک و مقررات مربوط، به صورت تصویر یا نسخهای از بخش مورد نیاز مدرک تأمین شود. هزینه خدمات میان کتابخانههای عضو نیز بر اساس ضوابط و سازوکار مالی طرح انجام میشود.
طرح امانت بینکتابخانهای شهر اصفهان:
در سطح منطقهای نیز کتابخانههای دانشگاهی و پژوهشی اصفهان در زمینه اشتراک منابع و امانت بینکتابخانهای با یکدیگر همکاری داشتهاند. طرح امانت بینکتابخانهای شهر اصفهان با هدف تقویت همکاری میان کتابخانههای علمی و پژوهشی و فراهم کردن امکان استفاده کاربران هر مرکز از منابع سایر مراکز شکل گرفته است.
در این طرح دانشگاه اصفهان، دانشگاه صنعتی اصفهان، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، دانشگاه هنر اصفهان، دانشگاه پیام نور،کتابخانه مرکزی شهرداری اصفهان و کتابخانه مرکز تحقیقات معلمان از جمله مراکز مشارکتکننده در این همکاری می باشند. در این سازوکار، در صورت موجود نبودن منبع در کتابخانه محل مراجعه کاربر، امکان بررسی و درخواست آن از کتابخانههای عضو فراهم میشود.
نحوه استفاده کاربران دانشگاه اصفهان
کاربران دانشگاه اصفهان در صورتی که منبع مورد نیاز خود را در مجموعه کتابخانه مرکزی و مراکز وابسته پیدا نکنند، میتوانند ابتدا از طریق سامانههای جستوجوی کتابخانههای عضو، وجود منبع مورد نظر را بررسی کنند. همچنین میتوانند از فهرستگان کتابخانههای کشور به آدرس lib.ir برای شناسایی محل نگهداری منبع استفاده کنند.
پس از شناسایی منبع، لازم است شماره راهنما و مشخصات کتابشناختی کامل اثر در اختیار رابط طرح امانت بینکتابخانهای دانشگاه قرار گیرد تا درخواست بررسی و در صورت امکان، برای تأمین منبع از کتابخانه دارنده دریافت شود.
در حال حاضر، رابط طرح امانت بینکتابخانهای شهر اصفهان در دانشگاه اصفهان، سرکار خانم رهنما، کارشناس بخش امانت کتابخانه مرکزی است. کاربران میتوانند برای کسب اطلاعات بیشتر و پیگیری درخواستهای خود با شماره ۳۷۹۳۲۱۸۱ تماس بگیرند.
بدین ترتیب، امانت بینکتابخانهای بهعنوان یکی از خدمات اشتراک منابع، امکان دسترسی کاربران دانشگاه اصفهان به طیف گستردهتری از منابع علمی و پژوهشی را فراهم میکند و نقش مهمی در تکمیل خدمات اطلاعرسانی و پشتیبانی از فعالیتهای آموزشی و پژوهشی دانشگاه دارد.